Filips van den Elzas

Graaf Filips van den Elzas                                                     

°1142 – 1191

Graaf der Vlaanderen van 1168 tot 1191.

Hij was de zoon van Diederik van de Elzas en Sybille van Anjou.

Trouwde in 1159 met Elisabeth van Vermandois, waardoor hij het graafschap Vermandois en de afhankelijkheden Amiens en Valois verkreeg en zo zijn graafschap uitbreidde tot aan het Île de France, het Franse kroondomein (het privé bezit van een monarch waaruit hij een inkomen kan betrekken). Hertrouwde in 1184 met Mathilda, dochter van koning Alfons I van Portugal. Beide huwelijken bleven kinderloos.

Zus Margareta huwde Boudewijn van Henegouwen in 1170 waardoor de graafschappen Vlaanderen en Henegouwen onder dezelfde vorst kwamen. Door het vroegtijdige overlijden van zijn broers werd zij en haar man ook de enige erfgenamen van graaf Filips.

Voerde een krachtdadig, stedelijke politiek waarbij zijn graafschap evolueerde tot een moderne staat.

Hij vernieuwde het strafrecht en stelde baljuws (ambtenaar van de koning in de steden en op het platteland) aan wat kaderde in het doorvoeren van enkele wijzigingen op gerechtelijk gebied.

Aan de grootsteden verleende hij keuren, waarin het stadsrecht stond beschreven waarbij de vorst rechterlijke, wetgevende, fiscale en militaire autonomie verschafte. De stad had dan wel aan de verplichtingen te voldoen tegenover de koning.

Absolute welvaart en vrede kenmerkte het graafschap waarbij Gent als zetel van zijn macht fungeerde.

Het Gravensteen werd in zijn opdracht in 1180 herbouwd op de funderingen van het oude kasteel en deed vervolgens dienst als verblijfplaats voor de graven.

De Vlaamse gemeenten bevoorrechtte hij van vrije ontwikkeling en Vlaamse zakenlui kregen vrije doorvaart op de Rijn.

Gaf aan Vlaanderen zijn leeuw, het huidige wapenschild.

Het bewind van Filips van den Elzas luidde ook de achteruitgang in van het graafschap Vlaanderen. Valois moest worden afgestaan in 1182. Vermandois grotendeels in 1185.

Filips huwde Mathilde van Portugal  na de dood van Elisabeth.

In 1190 vertrok hij voor de 3e kruistocht. In Palestina zal hij in 1191 ten gevolge van de pest overlijden.

De Gentenaars profiteerden van de tragische omstandigheden waarin weduwe Mathilde van Portugal was terechtgekomen en bedwongen vervolgens de “Keure” af om zo buitengewone privileges te bekomen.

Na zijn dood werden Vlaanderen en Henegouwen  nogmaals verenigd doch nu werd Vlaanderen bij Henegouwen gevoegd.

De jonge Franse koning Filips II August, die onder Filips voogdij stond, huwde in 1180 met Isabella van Henegouwen, nicht van Filips van den Elzas. Als huwelijksgift verkreeg Isabella het zuidelijke deel van Vlaanderen. Filips II August voerde echter zijn eigen politiek waarbij het zuidelijk deel van Vlaanderen (het latere Artesië) na Filips dood Frankrijk toebehoorde.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s