Dampoortstation

gentdampoortmvanderhaeghenfb4

Land Van Waasstation – M. Vanderhaeghen – Fb

In 1837 reed een eerste trein het Zuidstation binnen nadat in 1935 ir. De Ridder en ir. Simons het klaarspeelden een eerste spoorweg op het vasteland aan te leggen tussen Brussel en Mechelen. Het spoorwegnet breidde zich daarna meer oostwaarts uit aan de Dampoort.

gentdampoortmvanderhaeghenfb8

Dampoortstation- M Vanderhaeghen – Fb

Daar verrees op 15 augustus 1847 de “Statie van den Waeschen Ijzerenweg” of het “Land van Waasstation” als eindstation voor de trein uit Antwerpen, lijn 59. Bij toepassing van de wet van 19-7-1832 besloot de toenmalige regering een aanbesteding uit te schrijven. De concessie werd op 16.11.1842 toegewezen aan ir. De Ridder uit St.-Niklaas, ook al betrokken bij de aanleg van de eerste spoorlijn tussen Brussel en Mechelen. Hij realiseerde de aanleg van de sectie St.-Niklaas – Vlaamsch Hoofd (Antwerpen) en verlengde de spoorlijn tot in Gent. Op 9 augustus 1847 was lijn 59 over de gehele lengte in bedrijf.

gentdampoortstationheetgentvantoen

Dampoort 1903: links station Gent-Eeklo / rechts station Land van Waas – het Gent van toen

gentdampoortstoomtreindriestysfb

Dampoort stoomtrein – Dries Tys – Fb

Bij de inhuldiging was de gedachte verloren gegaan dat het station buiten de stadsomwalling lag en de laatste trein pas arriveerde nadat de stadspoorten geen toegang meer verleenden. Daardoor zagen de treinreizigers zich verplicht te overnachten in één der vele herbergen buiten de stad. In 1911 is het station buiten dienst gesteld om in 1912-1913 afgebroken te worden.

gentdampoortmvanderhaeghenfb10

Grand Hotel Leopold II – Station Gent-Eeklo-Brugge
M. Vanderhaeghen – Fb

In 1862 is het kopstation Gent-Eeklo opgericht op de plaats van het gesloopte stedelijk douanekantoor na afschaffing van de octrooirechten in 1860. De spoorwegmaatschappij “Chemins de fer de Gand à Eeclo” had eerder op 25 juni 1861 de enkelsporige spoorlijn Gent-Dampoort – Eeklo in gebruik genomen. Deze was op 16 november 1862 verlengd tot in Maldegem en op 22 juni 1863 tot in Brugge om concurrentie te bieden aan de lijn 50A Brugge-Gent via Aalter uitgebaat door de Staatsspoorwegen. Aan het Antwerpenplein vertrokken toen de treinen naar St.-Niklaas-Antwerpen en Eeklo-Brugge vanuit twee verschillende stations.

gentdampoortgoederenstationpostkaart

Dampoort goederenstation – postkaart

gentdampoortopladenbeestenetiennefornierfb

Dampoort goederenstation inladen vee – postkaart

Aan de zuidkant van de Dampoort was rond die periode het “Station du Champs des manoeuvres” opgericht. Een goederenstation dat in 1904 is vernieuwd en sindsdien als de voornaamste verzendingsdienst en goederenloods van Gent mag beschouwd worden.

gentdampoortstationoudepostkaartrogerwauters-fb

Dampoortstation – Roger Wauters – Fb

Nadat beide spoorlijnen in 1909 op een verhoogde berm terechtkwamen is tussen 1909 en 1912 het spoorviaduct aan de Dampoort gerealiseerd. Hierdoor verdween het statige “Au Grand Hôtel Leopold II”. Wat ook de afbraak van het Land van Waasstation (1914) tot gevolg had na uitbreiding en ingebruikname van het station van de maatschappij Gent-Eeklo alwaar  zich ook het nieuwe tracé van de spoorlijn Gent-Antwerpen bevond. Op die vroegere bedding kwam de Land van Waaslaan tot stand.

De architecten Breyne en Servaes waren in 1971 de ontwerpers van een nieuw reizigersstation aan de Westelijke zijde van de Dampoort. Het oude complex was zo in 1978 tot de sloop veroordeeld. Het goederenstation op het gewezen militair oefenterrein was niet meer tot dienst en transformeerde in 2000 tot parking en fietsenstalling;

Eind 2008 was het Dampoortstation opgeknapt. Een nieuwe ingang met schuifdeuren, een broodjeszaak en camerabewaking zijn o.a. enkele nieuwigheden die de treinreiziger zal aantreffen bij een volgend ritje met de trein. Opnieuw liggen plannen klaar voor de oprichting van een supernieuw Dampoortstation na de afwerking van het St.-Pietersstation rond 2020.

———-

Bron:

http://www.rixke.tassignon.be

Albert Sugg en de Belle Epoque: serie 1 (89) Dampoort

De Gentenaar online – Tom Dams

Eindrapport Dampoortstudie – Stad Gent mei 2013