Portus Ganda

GentportusGandaDePaepeJohan

De Portus Ganda heeft zijn bestaan te danken aan een Gents project, opgestart rond de eeuwwisseling (2000), voor de aanleg van een nieuwe passantenhaven en het opnieuw bevaarbaar maken van de Reep. De officiële opening van de haven vond plaats op 29 en 30 april 2005.

Op deze foto ca 1856, naar een zilverbromidedruk van een niet gekende fotograaf (zie Fotografie te Gent van 1839 tot 1940, 1987, p. 94) zien we de Nederschelde en in de verte de Nieuwenbostoren en de Sint Annakerk (verdwenen hoekjes van het oude Gent, 1994, nr.100). Rechts vloeit de Schelde in de Leie alwaar Nieuwpoort aanvangt met het Paddengat, de huidige Volmolenstraat. Op de hoek van de huidige Nieuwbrugkaai het hoge gebouw van houtzagerij Van Imschoot, gevestigd in het oude klooster der zusters Spinnersen of Fileuses (zie Gent schoon geprent p. 92-93). Links merken we een kromming van de Schelde. Deze foto is genomen op het uiteinde van een toen nog bestaande landtong, die het huidige Portus Ganda in twee stukken splitste. (Arthur de Decker)

GentEmmyLegonPortusGanda(Veermanplein)
GentPortusGanda

De naamgeving is tweeledig en verwijst in het ene geval naar een pre-stedelijke nederzetting, een middeleeuwse stad binnen poorten en in het andere geval naar een aanleghaven.  Ganda wordt dan weer in verband gebracht met de Keltische waternaam gond, waarvan het Germaanse “Gand” een verbastering is. Het is alvast commercieel en toeristisch gezien een passend etiket voor deze omgeving.

Capture d’écran (3544)

Het is hier dat de Leie in de schelde vloeit en alwaar het ontstaan en ontwikkeling van Gent zijn oorsprong kent. Historisch gezien een voorname plaats dus.

Zo is het mogelijk via de Napoleon de Pauwvertakking en de oude dokken eenvoudigweg tot aan de zeesluizen van Terneuzen te varen op een waterhoogte van 4.45 TAW (Tweede Algemene Waterpassing of de referentiehoogte tov het nulpeil van het gemiddelde zeeniveau bij laag water te Oostende).

Capture d’écran (3461)

Hier lag eeuwenlang de Rode Torenstuw, in een later stadium ook gekend als de Passtuw of Grote Spei. Bij afbraak is aan de andere kant van de St.-Jorisbrug de St-Jorissluis geconstrueerd.

De Sint-Jorisbrug is mooi geïntegreerd in deze waterrijke omgeving en geeft de haven, waar zo’n 100 boten kunnen aanmeren, nog meer aanzien.

Met de heropening van de Reep op 24 september 2018, waarbij de Scaldissluis reeds in 2012 zijn voltooiing kende, kan de pleziervaart hier volop zijn gang gaan in een adembenemd decor.

Ook de jaarwisseling vindt hier plaats. Vele honderden mensen drummen zich dan naar de mooiste plaatsen, sommigen met een gepast drankje bij de hand, om het kleurrijke vuurwerk te aanschouwen.