Groot Vleeshuis

gent10 007Gent kende in de late middeleeuwen een Klein Vleeshuis opgericht in 1595 en afgebroken in 1822 ten gevolge de verbreding van de Kouterstaat (Vogelmarkt), en een Groot Vleeshuis aan de Groentenmarkt waarvan reeds geschreven bronnen in 1251. In de stadsrekening van 1332 wordt het Groot Vleeshuis voor het eerst vermeld. Thuisverkoop was verboden waardoor een centraal vleeshuis de kwaliteit van het vlees kon verzekeren en de prijs kon drukken.

Rond 1407 wordt de vervallen houten markthal, “een leelick hauthuus dat groote scande was”,  door een grotere vervangen dat pas in 1419 was afgewerkt. Het dakgebinte, dat bijzonder stevig was door het hout in pekelwater te dompelen, werd in de tuin van het minderbroeder-klooster geconstrueerd op de plaats van het huidige oud gerechtshof.

Gent Vleeshuisbrug-Groentenmarkt

De Groentenmarkt, Groot Vleeshuis en Vleeshuisbrug
J.J. Wynants – Stadsarchief Gent

Het restafval van slachtdieren en het pluimvee verkocht men afzonderlijk  in houten penshuisjes die tegen de vleeshal waren aangebouwd.

gentfoto's1 001In de voorgevel van het Groot Vleeshuis bemerk je O.L.-Vrouw Maria met de inktpot (zie sage), met op de linkerarm kindeke Jezus met een pen in de hand. Sinds 1416 wordt er reeds gewag gemaakt van het beeld dat tijdens de godsdienstonlusten in de 16e eeuw volledig is vernield. Het huidige beeld is er in de 17e eeuw geplaatst.

In dit langwerpige gebouw was vroeger ook een kapel gevestigd toegwijd aan de Heilige Antonius. Het was in 1448 van het Vleeshuis gescheiden door ijzeren deuren.

gent26.06.2012 066opmerkelijk: Tot aan het Franse bewind mocht niemand de vleeschouwersnering uitoefenen tenzij afstammelingen van de families Van Loo, Minne, Van Melle en Deynoodt. Dit voorrecht was verkregen met toestemming van Karel V. Bijgevolg werden zij “Prinsenkinderen” genoemd.

Tot in 1755 greep de halfvastenfoor plaats in het Vleeshuis. Tijdens de vasten mocht er geen vlees worden gegeten en werden de “vleeschblokken” opzij geschoven. Enkel ‘s zondags was er de mogelijkheid in het Klein Vleeshuis vlees te verkrijgen.

GentgrootvleeshuisHeidiRogierFb

Groot Vleeshuis – Heidi Rogier – Fb

De wereldtentoonstelling van 1913 was aanleiding het Groot Vleeshuis te renoveren dd. stijl begin 18e eeuw naar de plannen van architect Van Hamme. Sinds 1943 is het als monument beschermd.

Ondertussen verkreeg de vleeshal verschillende bestemmingen als marktplaats, parkeergarage, vishandel, PTT (Post, telefoon en telegrafie), etc. Nu is er de mogelijkheid je honger te stillen in het plaatselijk restaurant of streekprodukten aan te schaffen in het Oost-Vlaamse promotiecentrum.