St.-Baafsabdij – Spanjaardenkasteel

gent St.-Baafsabdij 1534

gentdeabdijkerkvanst.-Baafs

de abdijkerk van St.-Baafs

Geboren uit een adellijke familie rond 594 in de buurt van Nantes (Fr.) werd Amandus op vroege leeftijd monnik op het eiland d’Yeu (Fr.). Nadien leefde hij 15 jaar lang als kluizenaar te Bourges (Fr.). Op zijn 33ste levensjaar ondernam Amandus een pelgrimstocht naar Rome waar hij tot Bissschop werd gewijd zonder vaste zetel.

Rond 629 zal hij in opdracht van Dagobert I, koning van Austrasië en Neustrië, het evangelie gaan prediken in de omgeving van de samenvloeiing van Schelde en Leie. In eerste instantie met weinig succes want door de heidense bewoners wordt hij uitgescholden, geslagen en zelfs in de Schelde geworpen.

Gentgezichtoplucasd'heere1560 blz9Maar Amandus week niet, wist geleidelijk de inwoners te bekeren en rond 630 stichtte hij aan de oevers van de Schelde de St.-Petrusabdij en de St.-Pietersabdij waarrond een religieuze gemeenschap zich vestigde.

Allowin was een niet te onderschatten rijk edelman. Na de dood van zijn vrouw bekeerde hij zich tot het christendom  en trad in 651 als Bavo in het klooster. Hij leidde vervolgens een kluizenaarsbestaan om in 653 in het klooster te overlijden. Bavo zal zalig worden verklaard en de abdij in 864 onder zijn patroonschap gesteld. De St.-Petrusabdij heette voortaan de St.-Baafsabdij.

gent20 003

ruïne St.-Baafsabdij

Na de invallen in 851 en 879-883 van de Noormannen waren beide Gentse abdijen herleid tot een puinhoop. Onder het bewind van Arnulf I De Grote, rijk en machtig graaf van Vlaanderen, begon in 940 de heropbouw van de abdijen en vonden de kloosterhervormingen plaats (Geeraard van Brogne) wat leidde tot een opbloei van de kerk.

In 1369 vond hier het huwelijk plaats tussen de hertog van Bourgondië Filips den Stoute met Margaretha van Male, dochter van Lodewijk van Male, graaf van Vlaanderen. De eerste vrouw van Filips den Goede, Michelle van Valois, ligt er begraven en zijn bastaardzoon Rafaël de Mercatel was abt van het klooster.

Na de huldiging van Keizer Karel als Graaf van Vlaanderen (1515) braken er er voortdurend onlusten uit omwille fiscale redenen. Toen de collatie (stadsbestuur aangevuld met vooraanstaanden van ambachten en burgerij) in 1537 weigerde een bede (overheidsbelasting) goed te keuren volgen drie jaren van toenemende spanning die zal leiden tot een opstand in 1539 van de Gentenaren en  de vastlegging van de “Carolijnse Concessie”.

Gent13.01.2013receptiestbaafs 093Dit hield in dat de stad werd gestraft voor haar houding. Vijftig “creesers” (losse arbeidskrachten behorend tot de armste sociale klasse geleid door enkele Gentse patriciërs), vijftig leden van de weverij, dertig poorters (geregistreerd inwoner met stadsrechten), zes leden van elke ambachtsgilde en de deken van de weverij dienden blootsvoets en in hun hemd de Keizer om vergiffenis smeken. De creesers met een strop om de hals.

Keizer Karel schafte prompt de abdij af en het kapittel werd overgebracht naar de Sint-Janskerk (St.-Baafskathedraal).

gent-spanjaardenkasteel

Spanjaardenkasteel als opslagplaats voor ammunitie (munitie)
Aquarel Jan Joseph Wynants

genthetspaanskasteel

Spanjaardenkasteel

Spanjaardenkasteel entree

Hij verkreeg de toelating van de paus voor de afbraak van de St.-Baafsabdij en liet in de plaats omstreeks 1540, na de opstand van de Gentenaren, een dwangburcht optrekken.

In 1545 heette de citadel het “Karelsteen”. Vervolgens kreeg het de naam “Spanjaardenkasteel”.

gentoudbelegeringvanGent1616-Colin oorlog tegen SpanjeIn dit militair bastion, volledig afgewerkt in 1553, waren er 4 kazernes voorzien met in totaal een 2500 manschappen.

Ondertussen verbleef de keizer in het Prinsenhof en liet de stad bewaken door Duitse landknechten en Picardische ruiters.

In 1752 wordt de Visserij gegraven die de verbinding verzorgt met de Nederschelde. Het Spaans Kasteel werd gesloopt tussen 1837 en 1860 op beslissing van Jozef II. Zo kwam er o.a. plaats vrij voor de Nieuwe Beestenmarkt, een slachthuis, de Sint-Machariuskerk, een verkavelingszone en de Gent-Zuid treinverbinding met het goederentransport van de Dampoort en de Gentse haven. Een industriële zone zal zich vormen langsheen de Visserij. Eind 19e eeuw verleggen de handelsactiviteiten zich meer naar de dokken en wordt plaatsgemaakt voor burgerwoningen.

De ruïnes van de St.-Baafsabdij bleven bewaard en zijn nog steeds te bewonderen. In de refter werd het Museum voor Stenen Voorwerpen ondergebracht. Een gedenksteen aan het Spanjaardenkasteel is terug te vinden in de kaaimuur van de Napoleon De Pauwvertakking aan de Napoleon De Pauwbrug.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s