Dulle Griet

Gent19022012 031 De “Dulle Griet”, “Rode Duivel”of “Groot Kanon” is een bombarde, een cilindervormig kanon dat reeds in 1383, ten tijde van Filips van Artevelde,  wordt vermeld. Het meet 5,025 m lang met een gewicht van 12250 kg. Het staat symbool voor moed en durf en is te bewonderen op het “Groot Kanonplein” aan de oever van de Leie tussen de Lange Munt en de Vrijdagmarkt. Het laden gebeurt via de loop waarbij buskruit tot ontploffing wordt gebracht waardoor de bolvormige kogel met een gewicht tot 295 kg wordt weggeschoten.

Samen met de draak op het Belfort, als symbool van wijze waakzaamheid, verzinnebeelden beide wapentekens de burgerlijke en militaire deugden van de Gentse bevolking.

Capture d’écran (3076)

Het verhaal van de Dulle Griet door G. Celis in zijn boek “Beschrijving van Gent”:

Gentdeketelbrugoverdeketelvaartmetrechthetpleintjewaarin1578dedullegrietaanlandwerdgebrachtgentsebinnenwaterenRVannevel

Kuipgat – Ketelvest losplaats Dulle Griet 1578
Gentse binnenwateren – Vannevel R.

Toen de Gentenaren in 1452 oorlog voerden tegen den Hertog Philips gebruikten zij volgens de legende dit kanon om Oudenaarde te beschieten doch zij verloren de strijd en het Monster van Gent bleef als zegeteken in Oudenaarde berusten tot wanneer kapitein Rockelfing den 25 februari 1578 het terug won en de Dulle Griete ofte den Rooden Duyvel den 8 Maart lostte “aen ’t Cuupgat by de Freemineuren” vermoedelijk om het stuk te slaan maar de Gentsche schepenen veranderden van gedacht en brachten het per boot, den 15  april  “ten eynde der Langemunte op Wannekens aerde om gesteldt te worden up rollen”. Den 15 september van dat jaar plaatste men het hier aan de Leie. Het kanon bleek niet bruikbaar.

Capture d’écran (3016)

Gent 1917 de dulle griet

Dulle Griet 1917

De werkelijke reden was het verbod op vuurwapens door Keizer Karel ingesteld na de opstand van 1537 tot 1540. Ook de versterkingen omheen de stad werden gesloopt. Keizer Karel wou op deze manier een volgende opstand vermijden. Zo bezat Gent geen zware wapens meer wat tijdens het Calvinistisch Bewind (1577-1584) ter sprake kwam. Karel Rockelfing, de Gentse kapitein die in 1578 Oudenaarde bezette, kreeg de instructie zich meester te maken van alle strijdmateriaal om dit vervolgens naar Gent te laten overbrengen. De Dulle Griet werd aangetroffen in het stadhuis van Oudenaarde.

Genthetkanonpostkaart

“Het Kanon” – Postkaart

Aanvankelijk rustte deze “groten rooden duyvele” op houten schragen die rond 1783 werden vervangen door steen.

“Dulle Griet” vewijst naar Gravin Margareta van Constantinopel die om haar boze aard door het ontevreden volk de “booze” of “dulle Griet” werd genoemd.

Een gedicht uit 1743 luidt :

GentdullegrietgekleurdepostkaartRolanddesmetfb

Groot Kanon – Roland de Smet – Fb

 

Hoe is myn glans vergaan
‘k was eertijds soo gheprezen.
Hoe is mijn glans vergaen?
Iek moght op wielen staen.
En spouwen vlam en donder
met craght en met ghewelt
braght zoo den vyant onder
hem doemde ruymen ’t velt.
‘k Plaght yser, poer en loot
voor myne spyse t’ eren,
‘k plaght yser, poer en loot,
te spouwen, wonder groot.
Nu is myn spyse : vasten
met open keel en mond,
ten sy eenighe gasten
daer in werpen slyck of str… .
 

’t Beklach van de Dulle Griete

Een klaaglied van de Dulle Griet, gepubliceerd door dhr. De Potter, dat de oude in 1745 aanhief, toen het kanon, veracht en verlaten, overgeleverd aan de moedwil der straatkapoenen, met leede oogen haren stadsgenoot, den Draak op het Belfort, volledig nieuw in het goud zag steken. De klachten van de Dulle Griet waren gegrond. Immers, de plek waar zij lag te rusten en te roesten diende nog altijd tot het neerleggen van vuilnis en het spijzen van voorwerpen, dag aan dag, door de kleine jongens van de Vrijdagmarkt, de Lange Munt en van elders, welke haar de goeden tijd niet konden herinneren, toen zij medekampte voor de eer en de glorie van Gent.

capture-decran-3010

 
Capture d’écran (1048)
Capture d’écran (1049)
Capture d’écran (1050)
 
Capture d’écran (3079)

Bron:

Ghendtsche Tydinghen 1972 – Vol 1 nr 4 

Ghendtsche Tydinghen 15 mei 1990 – 19e jaargang nr.3

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.