KUIPGAT

Benamingen : Grote Sluis, Grote Spei of het Cuupgat

GentKuipgat1835NederkoutersamenleieketelkanaalErikdekeyserFb

Kuipgat 1835 – E. de Keyser – Fb

Het Kuipgat is een gemetselde waterpoort, sas of spui, uit de 13e eeuw dat het waterpeil van de Leie in de binnenstad regelde. Ze bevond zich aan de overzijde van de huidige Zandpoortstraat aan de Kuipbrug.

Naast een spui maakte het Kuipgat ook deel uit van de versterking als deel van de eerste omwalling rond de stad. Daar de mogelijkheid bestond de lager gelegen stroken rond de Leie onder water te zetten was deze sluis een ideaal verdedigingsmiddel.

GentkloosterderminnebroedersoudjustitiepaleisSt.pietersdorp16c

De Kuipbrug rechts van het Dominicanenklooster
St.-Pietersdorp 16c

Twee machtige ronde torens flankeerden en beveiligden deze waterpoort. De toren nabij het klooster was het “Wijkhuis”, deze naar de Recolettenlei toe de “Cuuppoorte”.

Het Wijkhuis werd vanaf 1653 bewoond door de beul van Gent zoals Jan Francq, officier crimineel van Gent. Aan het stadsbestuur stelde hij hoge financiële eisen voor zijn ellendige werk.

GentKuipgat1778GentSTpietersdorp16c

Kuipgat 1778 – St.-Pietersdorp 16c

Tot ver in de 18e eeuw werd het ook nog bewoond door de ontvanger van de scheepvaart. Binnenschepen vaarden onder de bogen door van de spui.

Het bovenste gedeelte van het Kuipgat werd in 1752 afgebroken, maar de sluis bleef tot 1821. In 1822 werd de middenpeiler verwijderd door de alom gekende aannemer en begrafenisondernemer “Kieckenpoost”. Hij had geen waardering voor het patrimonium en liet men hem doen hij zou als het ware alles afgebroken hebben. Er is de Gentse uitdrukking : “Hij es bij kiekenpuut” wat duidt op het overlijden van een persoon.

Gent-kuipgatIn 1879 werden de laatste bouwwerken van deze eerste verdedigingsgordel weggebroken. Ook de stenen bodembedekking uit 1479 werd verwijderd waartussen verschillende grafstenen uit de 13e en 14e eeuw zijn teruggevonden die zonder enig respect werden gebruikt. Deze zerken bevinden zich nu in het museum van de St.-Baafsabdij.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s