Lieve (1251)

Gent-Damme-het Zwin

Gent 23.08.2013 045De Lieve kronkelt zich in alle eenzaamheid langsheen historische gebouwen en plaatsen richting het Rabot. De Vismijn, de houten gevel van meester-timmerman Jan Brouckaerd, de Onthoofdingsbrug, het Gravensteen, de versmalde haven aan de Lievekom, de “Donkere Poort” en de “Stroppendrager” aan het Prinsenhof … ja, Gent heeft veel te vertellen.

Na toestemming van Margaretha van Constantinopel, gravin van Vlaanderen en Henegouwen, werd in 1251 het Gent 1.11.2015 629Lievekanaal richting Aardenburg gegraven dat in 1269 was afgewerkt. De “Nieuwe Leie”, zoals de Lieve ook wel werd genoemd, kon je bevaren over een lengte van 45 km lang en was zo’n 6 meter breed. Sluizen verdeelden de Lieve in een 9-tal compartimenten om de niveauverschillen te trotseren.

Gent 27.05.2013 096Het feit dat alles met de schop werd gegraven verduidelijkt de duurtijd van totstandkoming van dit kanaal. Het was amper een meter diep en voorzien voor kleinere schepen met een maximum gewicht van 5 ton. Tussen Damme en Gent werden vooral de plaatselijke specialiteiten verscheept nl. het graan van Gent en haring en wijn uit Damme.

Eigenaardig was dat de zee niet werd bereikt langs de Eede en Aardenburg zoals voorzien doch via Damme richting het Zwin. Tijdens de werken is van de planning afgeweken. In geen enkel archief is een reden terug te vinden die een afwijking op de oorspronkelijke loop verklaart.

Deze waterloop en aanpalende gronden waren eigendom van de Stad Gent, vastgelegd in de overeenkomst van 1251. Het was uitsluitend geschikt voor binnenscheepvaart betreffende boten met een lengte van 18 voet (1 voet = 30.48cm), een breedte van 8 voet en een diepte van 3 voet.

Rond 1758 had de Lieve door de verbreding en handelsactiviteiten aan deGent Brug der Keizerlijke Geneugten Lievekom het uitzicht van een kleine haven. Door de drukte was de kade zelfs van een kraan voorzien. Deze binnenhaven was ontstaan door schepen die van de Sassevaart via de vesten aan het Tolhuis richting Rabot vaarden, alwaar de naam Nieuwe Lieve was, om zo de Gentse hulphaven te bereiken.

De meeste mensen denken dat de Lieve begint aan de samenvloeiing met de Leie aan de Oude Vismijn. Historisch gezien is dit echter verkeerd gedacht. De in 1870 gedempte Plotersgracht, gegraven ca. 10e eeuw ter verdediging rondom het grafelijke gebied, met een doorsteek aan de Kraanlei, refereert naar de oorspronkelijke Leie. Eens de Lievebrug voorbij was er het Augustijnenvaardeken, een aftakking van de Leie. Aan de Augustijnenkaai is er zichtbaar een opening in de kaaimuur met gewelf tot waar het vaardeken liep. Vanaf die plaats mogen we aannemen dat de Lieve begint.

De Lieve liep in Gent over een deel van de oude Leie richting Meulestede om naar het zuiden uit te zwenken langs de vallei van de Kale tot aan de Brugse Vaart te Vinderhoute  om in een grote bocht naar het noordwesten over Waarschoot, Balgerhoeke en Moerbeke in Damme aan te komen.

Gent 23.08.2013 043

Heden laat een boottochtje op de Lieve je kennismaken met schilderachtige plekjes en een ongewoon rustige omgeving in het centrum van de stad.

De “Brug der Keizerlijke Geneugten” of “Keizer Karelbrug” aan de St.-Antoniuskaai is het resultaat van een initiatief tot het aanleren van het ambacht van steenkapper onder leiding van ontwerper Walter De Buck en stadsbeeldhouwers José Mestdagh, Dirk van Hecke en Walter De Dauw. Het idee van de brug is er gekomen naar aanleiding van het Keizer Kareljaar in 2000. De 4 beelden stellen een legende voor waarin Keizer Karel een rol speelt.

De verzanding van het Zwin verplichtte Gent in de 16e eeuw een nieuwe verbinding met de zee te zoeken nl. de Sassevaart.

Rabot – Watergate ets 1880 door Ernest George

———-

Bron :

Ghendtsche Tydinghen 1984

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s