Karel Waeri

Karel Waeri is geboren te Gent, 3 juli 1842 en aldaar overleden op,15 maart 1898. Hij was een 19e-eeuws volkszanger, geboren in de Gentse Veerstroate. Hij was de zeune van Pierre Adrien Waeri en Pauline Josine De Baedts, arbeiders in ’t handweven. Zijn bijnaam was “Den Gentschen Béranger”.
In 1868 trêwdege Karel mee de muzikaal begoafde Sidonie De Meyer. Ze vergezelde heure man dikkels op tournee, ze kon meezingen en begeleidde hem met de gitaar. Thuupe hoan ze 6 kinders dien loater studeerden aan ’t conservatoir. Wat dat hij betoaldege mee zijn inkomsten uit zijn optreedes, dien ruimschoots ’t inkomen van nen arbeider overschreede.

De Vetjes

Waeri zong politiek geëngageerde liedses, woarin dat hij de schrijnende armoe van d’ arbeiders in Gent aankloagdege, moar uuk ontspannende liedjes. Hij was uuk berucht veur zijn “vetjes”, komisch en erotisch dubbelzinnige liedjes die loater op de avond wierde gezonge.
Op ’t Sint-Jacobsplein te Gent eunde ’t standbeeld ter îere van Karel Waeri vinden. In het beeld zitten de thema’s van zijn liedjes verwirkt: (slaven)arbeid, bloedbanden, verbondenheid,… Het beeld, dat eigenlijk meer ne zuil es, wierd gemoakt deur Walter De Buck.

Vrienden, komt eens al in ‘t ronde,
‘k zing u weer een aardig lied.
Zingen dat en is geen zonde,
Geene wet die zulks verbiedt

(Uit: ‘Liedeken van Jaaksken met zijn Fluitjen’ van Napoleon Destanberg)

Beste lezers en lezeressen,
Beste viespeuken en vetzakskes,

Wie da vuile liedses zegt, peist vaneigest sebiet op de ‘Vetjes’ van Gents bekendste volkszanger: Karel Waeri. Neefest zijn uitgebreider wirk: zijn ‘Politieke en Kluchtige Liederen’ zongt hij uuk nog ‘t stijtere wirk. Hij rezerveerdege zijn vetses veur loaten op den oavond veur een publiek zonder vrèwen of kinders. Oast hij peisdege da’t de moment was veur zijn gepeperd repertoir bove t’ hoale, vriegt hij aan ‘t publiek de toeloatjinge om ze te meuge zijnge. Zijne zeune schrijft doarover in ‘t veurwoord van de gedrukte uitgoave van 1899:

“Wanneer er geene vrouwen of kinders zijn – Karel is op dat stuk zeer streng – zal hij het gezelschap de lustigste en Rabeleisiaansch-geestige stukjes voordragen. Zeer hoffelijk en knipoogend zal hij telkens vragen hoever hij mag gaan.” (einde citaat)

Wij goan dadd’ hier nie doen. ‘t Feit dadd’ hier al aan ’t leze zijt, es dadd’ hier goat krijge wat dadde verwacht! Ge woart d’abord verwittigd…

Nu,- past op! – ‘t mierendiel van zijn ‘Vetjes’ woaren ierder dubbel en impliciet. Ter wier miestal wa verstoanboar rond den erotische pot gedroaid moar in de gedrukte uitgoave wierden der veel puntses gezet moar een katte wier nie altijd een katte g’ hiete. Hij hoa’t bvb. Over ‘De Viool en de Fluit, De Vogelpik, De Stier, De Clarinetzak’, etc.

Zo zong Waeri nog bubbelzinnig in ‘De Grendel en de klink’:

Aan mijne grendel mag niemand nie kome,
Of ‘k was aan ‘t wirken aan d’ onderste klink!

Het wordt al woester in ‘t liedse ‘De Bieën’:

Monica die lag te roepe
Steekt hem seffes in mijn gat
Loat ons ne kier ferme poepe
’t Es toch zuu plezierig, dat!

Ien dingen is zekers : vuile liedsesschrijvers beezege grof materioal…en da goa hier nie anders zijn. Stadsdialecten en zeker ‘t Gents zijn veel stijter en franker dan dialecte van den buite, te mier dan Genteneers nie altijd aîiene moar een stijte muile g’had hên, ge moet het moar ne kier aan onze keizerlijke Koarel vroage…

Wij ondername doarom een poar joar leen al een vuile muzikaal expeediese achter de formele Gentsche façades en de façadekes van de citeetses en de rijhuizekes van de volksbuurte van o.a. de Brugsche Puurte, de Muie en ‘t Rabot, op zoek noar het bruisende pikante lied. Ge keunt u nie veurestelle hoe gruut da onzen uugst was.

Moar iest nog dà: ge moet nie peize dat da zuust moar een fenomeen es van ‘t puurtsesvolk. De Fransche Bourgeoisie en de studente kosten der uuk wig mee oas ze zonge van:

Oh, oui, je sens bien que ça vient,
Ce n’ est pas mon petit qui te chatouille.

En we vergete tons nog de saldoate en ‘t operapubliek van op ‘t kiekeskot dien der uuk wel nen huup koste reproduuseere.


Bron:

Elektronieke gazette van de Gentsche Sosseteit – Eddy Levis