Schelde

kuipDeze rivier wordt voor het eerst vermeld in 50 vC bij Caesar onder de naam Scaldim. Vervolgens wordt in het jaar 297 in een panegyricus (toespraak) de naam Scaldis teruggevonden.

Door het verdrag van Verdun in 843 wordt het Rijk van Lodewijk de Vrome, zoon van Karel de Grote, verdeeld in West-Francië (Frankrijk), Midden Francië (Nederland tot N-Italië) en Oost-Francië (Duistland ten oosten van de Rijn, Zwitserland en Oostenrijk). In 870 wordt door het Verdrag van Meerssen de Schelde en de bovenloop van de Maas erkend als grens tussen  West-Francië en Lotharingen. Het Kroon-Vlaanderen behoorde West-Francië toe terwijl Rijks-Vlaanderen dat ten Oosten van de Schelde lag deel uitmaakte van het Duitse Rijk.

De Schelde was van groot belang voor onze gewesten, vooral door haar ligging die tot in de 16e eeuw de grens vormde tussen Duitsland en Frankrijk.

De rivier ontspringt in Gouy-Le Câtelet (F) op de Mont St-Martin (hoogte 95 m) gelegen op het plateau van St.-Quentin en mondt uit in de Noordzee ter hoogte van Vlissingen (NL). Het hoogste punt is gelegen in Wallonië (212 m), het laagste in Nederland (-2 m). Haar totale lengte bedraagt 350 km waarvan 138 km is gekanaliseerd. De waterregeling op de Schelde en haar zijrivieren en kanalen wordt in stand gehouden door zo’n 250 sluizen en stuwen. Pas in Cambrais-Frankrijk (Kamerijk) waar de Schelde zo’n 22m breed is wordt de rivier bevaarbaar. Ter hoogte van Gent bedraagt de breedte 65 m, in Antwerpen 450 m om in Vlissingen bij de monding 5km breed te worden. De Zeeschelde vormt samen met de Westerschelde over een lengte van 160 km het Schelde-estuarium, een trechtervormige monding waar het zoete rivierwater wordt vermengd met het zoute zeewater en er zo een brak watermengsel ontstaat.

Deze rivier wordt opgesplitst in :

  • Bovenschelde (185km)

In vorige eeuwen ook wel de “upperschelde” of “vutschelde” genoemd. Vut of buiten “den scependomme der stede van Ghendt (1545).

Begint bij de bron in Gouy-Le Câtelet en eindigt in Gent bij de samenvloeiing met de Leie

Samenvloeiing Schelde-Leie aan de Portus Ganda

  • Zeeschelde (100km)

Het deel van Gent-Antwerpen tot aan de Nederlandse grens

  • Westerschelde (60km)

Vanaf de Nederlandse grens via Terneuzen tot aan Vlissingen/Breskens alwaar ze uitmondt in de Noordzee

De Schelde was net als de Leie een rivier met vele meanders (bochten) en aftakkingen. Door de drooglegging en kanalisering in de loop der eeuwen blijft van het originele, natuurlijke karakter niet veel meer te bespeuren. Zijn functie als getijbepalende rivier is door het graven van de Ringvaart overbodig geworden. We merken dan ook dat Leie en Schelde in de Ringvaart uitmonden die op zijn beurt de waterregeling in Gent controleert.

In Gent splitst de Schelde zich op aan de Stropkaai en vervolgt stadinwaarts zijn weg via Ter Platen en de Muinkkaai door de Braemgaten langs het overwelfde François Laurentplein tot aan de Scaldissluis. Dit traject noemt men de Opper-Schelde.

De Braemgaten was een sluis, verbonden met een watermolen, die het niveauverschil tussen Opper- en Nederschelde regelde en toeliet bepaalde delen rondom Gent onder water te zetten ter verdediging van het centrum.

Watermolen aan de Brabantdam – Jan Joseph Wynants
Atlas Goetghebuer – Stadsarchief Gent

Aan de Braemgaten was ooit de stadspoort gevestigd, de Braem- of Brabantpoort. Zij vormde de grens met het oostelijke buitengebied. Het is de enige Poort waar vermeldingen van de toltarieven van Boudewijn IX (1199) zijn teruggevonden.

Scaldissluis – Oude Beestenmarkt

De Nederschelde start vanaf de Scaldissluis dalend naar de Portus Ganda richting Visserij.

In de andere richting vervolgt de Schelde zijn weg langsheen de Filips de Goedekaai en Keizersviaduct richting Vlaamsekaai om zo via Gentbrugge, Destelbergen en Heusden terug één te worden in Melle om door Dendermonde en Temse naar Antwerpen te stromen.

———-

bron:

De Schelde in Oost-Vlaanderen-Federatie voor toerisme in Vlaanderen

http://www.isc-cie.org/

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s