Napoleon de Pauwvertakking (1828)

In 1828 zorgde deze waterloop voor de verbinding van de Portus Ganda met het kanaal Gent-Terneuzen. Bij verbredingswerken in 1907 werden de grondvesten van het St.-Jacobsbastion blootgelegd dat deel uitmaakte van het Spanjaardkasteel. Dat was in  1540 opgericht door Keizer Karel op de plaats van de St.-Baafsabdij als straf voor de rebellerende Gentenaren.

Over de de Pauwvertakking liep een vaste spoorbrug aan het kasteelsas. Ze verbond het Stapelhuis en Handelsdok met het goederenstation. Deze spoorwegbrug dateerde van 1855 en liep aanvankelijk van het Handelsdok naar het Zuidstation.

Uit “Vooruit”, 2 juni 1946: “Een vaste spoorbrug aan het Kasteelsas. De smalle draaibare ijzeren spoorwegbrug, die de verbinding toeliet van het Stapelhuis en het Handelsdok met het goederenstation, was tijdens de bevrijding vernield geworden. Sindsdien moet men op bepaalde uren verplaatsbare rails aanbrengen om ze vervolgens, wanneer de scheepvaart het vereist, te hijsen of weg te voeren. Binnen afzienbare tijd zal hier een vaste stenen brug worden gebouwd waardoor de brug met 1m verhoogd zal worden. De draaibrug, hiervoor aangehaald, dateerde van de aanleg in 1855 sinds de verbinding Zuidstation met het Handelsdok. Op de spoorbrug lag tot hiertoe enkel een rudimentaire plankenvloer, aangelegd door de NMBS, enkel voor dienstgebruik. Deze overgang werd echter veelvuldig gebruikt door voetgangers en fietsers (alhoewel dit verboden was). Zodoende werd een voetbrug ontworpen, 1.75m breed. De werken namen aanvang op 16 juni 1949 en waren op 24 juni 1949 reeds voltooid.”

Dit kanaaltje tussen de Portus Ganda en de Dampoort wordt door de Gentenaren ook wel het Pauwvaardeken of Pauwkanaal genoemd. De naam is ontleend van Napoleon-Liévin Bernard de Pauw, zoon van Bernard de Pauw en Sophie Bauwens, de zus van Lieven Bauwens. Lieven Bauwens was trouwens zijn dooppeter. Samen zouden zij in het Gentse verschillende bedrijven oprichten.

Napoleon was hoogleraar. In 1823 schopte hij het tot doctor in de rechten waarna hij richting Duitsland trok om zijn intelligentie nog wat aan te wakkeren. Bij zijn terugkeer vestigde hij zich als advocaat te Gent.

Toen hij in 1842 aan de Gentse universiteit rechten doceerde werd hij tevens schepen van openbare werken. Een functie die hij tot 1854 zal bekleden.

Hij stond in voor de ontwikkeling van het Koophandelsplein, het St.-Annaplein (toen Jacob van Arteveldeplein) en het St.-Pietersplein, saneerde enkele wijken, zorgde voor de verbreding van het kanaal Gent-Terneuzen en liet een nieuw stapelhuis bouwen. Bij de bouw van de rijschool in de Lange Violettenstraat waakte hij over het behoud van het Klein Begijnhof. Hij ontwikkelde ook een nieuw mechanisme voor bruggen. De Napoleon de Pauwbrug was dan ook naar zijn uitvinder genoemd.

————

Bron:

Ghendtsche Tydinghen 1992 – Vol21 N°1