Zandberg

GentZandbergVanDaeleDanielFb

Zandberg – Van Daele Daniêl – Fb

Na herhaalde invallen van de Noormannen in de 9e eeuw ontstond er een nieuwe nederzetting vanaf de grafelijke sterkte aan het Veerleplein via de Hoogpoort naar de Zandberg. Aangeslibte gronden aan de Lange Munt en de Sint-Jacobnieuwstraat richting de 13m hoge zandheuvel aan de Zandberg vormden de eerste akkers of kouters.

De naam “Santberch” wordt reeds in 1064 aangetroffen. Al in  de periode 1208-1212 benadert de toenmalige “Zantberg” het huidige “Zandberg”.

GentZandbergVanDaeleDanielFb2

Zandberg – Van Daele Daniël – Fb

Langsheen de Reep lagen weiden waar de eerste Zandbergbewoners hun vee heen dreven. Smalle paadjes evolueerden tot smalle steegjes met behoud van hun typerende naamgeving zoals de Erpelsteeg (Erpel=gans), de Korte Koestraat (sinds 1942 Jan Palfijnstraat) en de Ridderstraat (vervorming van Runderstraat).

Aan dit trechtervormige pleintje klopte in de 16e eeuw het hart van het Gentse “Quartier Lantin”. Belangrijke Latijnse scholen waren hier gevestigd aan de Zandberg. In vele van die humanistenscholen werd een nieuwe generatie gevormd.

GentZandbergMarcel-GentFb

foto: Marcel Gent – Fb

In “De Roose” aan Zandberg 5 leidde Elmigius Hoeckaert één der voornaamste scholen van Gent. Zijn opleiding voltooide hij in Parijs waarna vele jonge Gentenaars hem waren gevolgd. Hij was een leerling van drukker-humanist Robert de Keysere die reeds in 1500 de Latijnse school “De Lintworm” opende in zijn woning op de Korenlei. Veelal waren drukkers vooraanstaande humanisten die hun drukkerijen openstelden voor bijeenkomsten van geleerden en kunstenaars.

Hier woonde in 1516 Arend de Keyzer, die de drukkunst naar Gent overbracht. De eerste Gentse Bisschop Jansenius had hier eveneens zijn woonst aan het huisnr. 1.

GentZandbergVanDaeleDanielFb3

Zandberg – Van Daele Daniël – Fb

Onder invloed van en tegemoetkomend aan de mode van die tijd kreeg deze plaats een Latijnse benaming nl. “Mons Arenosus”.

Hier valt ook het sterfhuis met gedenkplaat uit 1948 van Jans Frans Willems (1793-1846) te bewonderen, de “Vader van de Vlaamse Beweging”. Het Willemsfonds, naar hem vernoemd, staat ter verdediging en promotie van het Nederlands als de politieke en sociale emancipatie van de Vlamingen.

Gent 11.01.2013 004De waterput van de Zandberg wordt reeds vermeld in de 14e eeuw. Op het voetstuk rust een obelisk van 5.40m hoog waarop een keizerlijke arend van 0.80m hoog op een wereldbol gezeten de omgeving overschouwt.

GentZandbergMarcel-GentFb2

foto: Marcel Gent – Fb

Oorspronkelijk was het een open put, ook wel “borreput” of “borneput” genoemd. In 1686 kwam er na herhaaldelijk aandringen een “pilaer ende pompe” geplaatst door “Guillaume Pieters, steenhauder”. Tijdens het bewind van Napoleon werd in 1810 een nieuwe pomp geplaatst ontworpen door architect Pieter De Broe. De ijzeren arend is een kopie vervaardigd door de Gentse beeldhouwer Antheunis. Plaatselijk kreeg het de toepasselijke naam “pomp van Napoleon” toegedicht.

Het water van de pomp had een bijzondere smaak. Van straten ver kwamen mensen achter een kannetje water voor een buitengewoon tasje koffie te maken.

Na de tweede wereldoorlog werd de pomp nog gebruikt tot in de jaren 1950. Toen verwijderde men de pompzwengel en was de pomp onbruikbaar gemaakt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s