Oude Houtlei (1165)

GentOudehoutleischilderijJosephvanHaeerde19eeeuwCellieten-kloosterRogerCaufrierFbDeze waterloop, ook wel “de Gracht” genoemd, kwam tot stand in 1165 na toevoeging van de St.-Michielsparochie bij het Portus Gent.

De ontbossing in Vlaanderen was aanleiding tot invoer van hout uit de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen. Via de Lieve vaarden boten, “bijlanders” genaamd,  ondermeer tot aan de kaai van de Houtlei om het hout te lossen voor verkoop. Tot aan de 17e eeuw zou hier de markt van brand- en timmerhout hebben plaatsgevonden. Vandaar de naam “Houtlei”.

Gentoudehoutleiappelbrugcafedeguldenappelantoondeloof

Appelbrug – Antoon de Loof – Fb

Dit waterkanaal werd in 1234 beschreven als “cum fossato Gandensi”. In 1291 onthult een bron de Houtlei als “bi Port hackere up die gracht”.

De Oude Houtlei was een kunstmatige gracht gegraven als westelijke verdedigingsgrens van de stad. Eind 12e eeuw ontwikkelde zich langsheen het watertraject de St.-Michielsvesting voorzien van vestingmuren en 4 versterkte stadspoorten.

GentHoutleiTurrebrugGT1987

Houtlei/Turrebrug – Gendtsche Tydinghen 1987

Van de Kuippoort, een versterkte sluis over de Houtlei aan de Ketelvest, liep deze waterweg via de huidige Oude Houtlei en Poel naar de vroegere Appelbrug aan de Jan Breydelstraat zo de Leie in.

Zowel binnen als buiten de stadswal kwamen vele kloosterorden zich vestigen. Zo was het St.-Lucasinstituut gekend als het klooster van de cistercienzerzusters van Oost-Eeclo en het St.-Amandusinstituut als het klooster der Alexianen.

GentoudehoutleiEtienneFornierFb2

Oude Houtlei – Etienne Fornier – Fb

GentoudehoutleiEtienneFornierFb

Oude Houtlei – Etienne fornier – Fb

Aan de Poel lag een brugje over de gracht van de Houtlei die de binnenpoort van de Torenpoort verbond met de buitenpoort. Richting Ketelvest lagen nog 2 dienstpoorten nl. de Zandpoort  (Zottenpoort) en de Posteernepoort (zie stadspoorten).

De Karolijnse Concessie van 1540 was aanleiding tot afbraak van de St.-Michielsvesting. Bij de demping van de gracht in 1899 bleek de St.-Michielsvest zo goed als verdwenen.
Het gedeelte tussen de Zandpoort en de Posteernepoort kreeg in 1812 ook de naam violetteley mee.

GentOudeHoutleivoordempingaanPosteernestraatzieWpAntooddeloofFb

Oude Houtlei (Posteernestraat) voor demping – A. De Loof – Fb

Eind 19e eeuw lag de Oude Houtlei er verwaarloosd bij wat leidde tot geurhinder en andere onaangename toestanden. In 1845 werd overwogen de gracht te overwelven. Uiteindelijk viel de beslissing het kanaal te dempen. Wat tenslotte in 1899 ook gebeurde.

 

 

 

—————

Bron:

Ghendtsche Tydinghen 2012

http://www.inventaris.onroerenderfgoed.be

GENT’S VROEGSTE GESCHIEDENIS – Maurits Gysseling

Een Hollands soldaat penseelt Gent – René de Herdt

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s