St.-Pietersstation

Een eerste stationnetje bevond zich sinds 1889 op het einde van de Parklaan in de buurt van het huidige St.-Pietersstation. Het was gekend als het “Klein Sint-Pietersstation”. In een houten paviljoen ving het de reizigers op van de spoorlijn Brussel-Oostende. Het zou zijn nut bewijzen tot in 1912.

Aanvang 20ste eeuw wezen de urbanisatieplannen van de zuidelijke stadswijken op een nieuw onderkomen voor treinen en treinreizigers in de wijk Sint-Pieters-Aaigem. De wereldtentoonstelling van 1913 verdrong het plan voor de realistatie van woningbouw in de St.-Pieters-Aalstwijk naar de achtergrond en voedde het idee voor de oprichting van een nieuw St.-Pietersstation. Immers de volkstoeloop zou bijzonder groot zijn die de voorzieningen van het oude station oversteeg. Aangezien de ligging van het evenement zich op de terreinen bevond van het Gentse “miljoenenkwartier” dichtbij het Citadelpark lag de keuze voor het nieuwe station voor de hand nl. palend aan het domein van dit historisch evenement.

gentstpietersstationantoondelooffb

De opdracht kwam in 1908 handen van ingenieur architect Louis Clocquet. Die verbond de visie van een moderne stadspoort met deze van een monumentaal aanzicht. Uiteindelijk kenmerkt dit reizigersoord zich als eclectisch met invloed van nationaal middeleeuwse elementen.

Een lang, rechthoekig gebouw met hal waarbij links de loketten met wachtzalen 2e – en 3e klasse, buffet en telegraafdienst inbegrepen, en rechts de afdeling reisgoederen. Vooruitgeschoven in-en uitgangspartijen waarbij in het verlengde een dubbele ondergrondse reizigerstunnel als verbinding met de bovengrondse perrons. Dwars een lange circulatiegang evenwijdig met het plein die het gebouw in twee verdeelt en toegang verschaft tot burelen, toiletten, etc.

In 1911 startte de werken. Alle spoorlijnen werden onder handen genomen en kregen een verhoogde berm waardoor overwegen vermeden werden. Spoorbruggen in steen en gietijzeren creaties ter ondersteuning van het spoorwegnet overspanden plots vele stadswegen.

20 november 1912: De nieuwe statie Gent-Sint-Pieters is gisteren om 4 uur in de morgen zonder enig ceremonieel in dienst gesteld door de aankomst van de internationale trein uit Oostende naar Keulen en Baden. Als wij zeggen dat de beambten van de statie, van de hoogste rang tot de laagste, bij de aankomst van de trein rechtstonden, dan komt dat kortweg door het ontbreken van de nieuwe meubelen voor de verschillende diensten die er overgebracht zijn. Men zal er zich voorlopig moeten behelpen met oude kasten en dergelijke uit de voorlopige statie die weldra moet verdwijnen. Ze is dus geopend, maar ver van volkomen gereed. Van de zeven voorziene winketten zijn er voor het ogenblik maar drie geopend, één voor de spoorwegkaarten en ticketten, één voor de telegrammen en brieven met spoedbestelling en één voor het reisgoed. Als enige meubilering staan een paar kastjes voor de kaarten en een tafeltjemet een telegraaftoestel. De inrichting van het postbureel is niet gereed gekomen en de postdienst is nog niet in de statie ondergebracht.

Capture d’écran (2753)

Ook het Maria Hendrikaplein kreeg zijn voltooiing naar de expo 1913 toe. Het is genaamd naar de 2e koningin van België als vrouw van koning Leopold II door hun huwelijk in 1853. De platanen met bloemenperken kwamen er pas in 1922. Het aangrenzende statige Flandria Palace telde 600 kamers en was opgericht om onderdak te bieden aan de vele bezoekers van de wereldtentoonstelling 1913.

Op het einde van Wereldoorlog I, meer precies 1 en 2 november 1918, vernielden de Duisters alle spoorwegviaducten tussen ’t Strop en Sneppebrug. De omgeving van het St.-Pietersstaton was herschapen in een  puinhoop. Daarbij was de lange ondergrondse doorgang die leidde naar de perrons volledig ingestort. Om het treinverkeer zo vlug mogelijk te herstellen werden de rails ingewerkt in de straten. Wat een ongewoon beeld opleverde aan de voorzijde van het St.-Pietersstation (foto).

Nadat op 10-11-1995 het St.-Pietersstation op de lijst van beschermde monumenten terechtkwam werd in 1996 aanvang genomen met de restauratie van het station. In 2006 startte het totaalproject Gent-St.-Pieters naar het ontwerp van ingenieur-architect Jacques Voncke in opdracht van Eurostation. Een samenwerking tussen de Stad Gent, de NMBS, Eurostation, Infrabel,  de Lijn en het Agenstchap Wegen en Verkeer. Deze gigantische onderneming zal een vernieuwende en indrukwekkende aanblik geven hier aan  het Maria-Hendrikaplein. Het is een grote strategische en bouwkundige opdracht een antwoord gevend op alle noden van een moderne statie en voorbereid op wat volgen zal. Tegen de afwerking die in 2024 is voorzien zullen de kosten zijn opgelopen tot een half miljard euro!

———-

Bron:

http://www.sint-pietersdorp.be 2c

http://www.inventaris.onroerenderfgoed.be

Ghendtsche Tydinghen 2012 – Vol41 N°6